Vakitsiz zarafet: Catherine Deneuve

EFNAN ATMACA – “Ve İlah bayanı yarattı” kelamı Brigitte Bardot için kullanılır lakin aslında bu betimlemeyi en çok hakeden bana kalırsa Catherine Deneuve’dür.

O uzaklıklı tutumu, makyajsız hoşluğu, doğal seksapeli ve sınırsız yeteneğiyle bugün dahi pek çok bayanın duruşunu örnek aldığı, meslektaşlarının ise peşinden gittiği, ışığı hiç sönmeyen büyük bir yıldız. Fransızlar da medarı iftiharları olan bu büyük ismi daima el üstünde tutuyorlar. Bu yıl da yine onurlandırdılar. 76. Cannes Sinema Festivali’nin afişinde Deneuve’ün asaletle hoşluğu birleştiren, 1968 yılında Côte d’Azur’de rol aldığı “La Chamade” sinemasının direktörü Alain Cavalier tarafından çekilmiş fotoğrafı kullanıldı. Şenliğin resmî hesabında “İkonik Catherine Deneuve, sinemanın asla vazgeçmemesi gerekenleri temsil ediyor; cüretkârlık ve sonları zorlayıcılık…” denildi.

Cazibenin kodları

Beyaz perde Deneuve’ü birinci kere 1957’de 14 yaşındayken tanıdı. Meslektaşı Bardot o yıllarda bayanın tarifini yapmıştı fakat Deneuve 1960’lara gelindiğinde o tarifi yerle bir etti. Ölçülü, asil duruşu ve sadeliğiyle yalnızca Avrupa’ya değil, tüm dünyaya damgasını vurdu aktris. Fakat en çok da yeteneğiyle… Çabucak Jacques Demy, Roman Polanski, François Truffaut ve Luis Buñuel fark etti bu olağanüstü bayanı. 1967 yılında “Belle de Jour” (Gündüz Güzeli) sinemasıyla cazibenin kodlarını değiştirdi, çıplaklık ve sevişme sahnelerini abartmadan bir erotik sinemada nasıl oynanırın yanıtını verdi ve buna burjuvaziye ağır göndermeleri ekledi. Hoşluğunu yeteneğinin önüne hiç geçirmedi, her aldığı yeni yaşta kıvrak hareketler yaparak sinema ismine büyük üretimlere imza attı. 1992’de 50 yaşına merdiven dayadığında arz-ı endam ettiği “Indochine-Hindiçini” sineması, bayanın her yaşta kusursuz görünebileceğinin en büyük ispatıydı.

Deneuve, 22 Ekim’de 80 yaşına basacak. Hâlâ faal, hâlâ şık… Ne vakit kıymetli şenliklerde hayat uzunluğu muvaffakiyet mükafatlarına layık görülse, sinema çevirmek için yeni tekliflere hazır olduğunu söylüyor. Geçen yıl Venedik Sinema Festivali’nde Ömür Uzunluğu Muvaffakiyet Mükafatı alan Deneuve, bu yıl da Cannes’ın afişini süsleyerek hem hoşluğun hem de yeterli bir oyuncunun tarifini yapmaya devam ediyor.

1970’lerde 4 yıl Catherine Deneuve ile birlikte olan efsanevi İtalyan aktör Marcello Mastroianni, 1996’da vefat etti.

Kırık aşk hikâyeleri

Kariyeri başarılarla doluyken özel hayatında daima çalkantılar yaşadı Deneuve. 21 yaşında direktör Roger Vadim’le evlendi. Ancak Vadim daha sonra Jane Fonda ile aşk yaşamaya başladı. Playboy mecmuasına poz verirken tanıştığı fotoğrafçı David Bailey ikinci büyük aşkıydı, o da olmadı. Sonrasında ise İtalyanların efsanevi aktörü Marcello Mastroianni ile karşılaştı. Lakin bu büyük aşk da uzun soluklu olmadı. Deneuve iki çocuğu ve kırık aşk kıssalarıyla sinemadaki yoluna devam etti. Akabinde aşk hayatında neler olup bittiğini kimse duymadı.

16 – 27 Mayıs tarihinde yapılacak 76.Cannes Sinema Festivali’nin afişinde Catherine Deneuve’ün fotoğrafı yer aldı.

Şoray’ın elinden mükafatını aldı

Catherine Deneuve’ü 2006 yılında İstanbul Sinema Festivali’ne geldiğinde yakından gördüm, hoşluğu çok etkileyiciydi. Gülümsemesiyle de herkesi kendine hayran bırakmıştı. Antalya’ya da yolu düştü Deneuve’ün. 2015’te 52. Milletlerarası Antalya Sinema Festivali’nde kendisine “Yaşam Uzunluğu Muvaffakiyet Ödülü” takdim edildi. Mükafatını ise bizim sinemamızın sultanı Türkan Şoray’ın elinden aldı. Deneuve’e İstanbul 2010 Kültür Başşehri olduğunda bunu nasıl karşıladığını sorduklarında ise “Siz evvel şu trafik problemini halledin. 2010 yılına kadar bir şu sorunu çözün kâfi. İstanbul aslında öylesine sihirli, öylesine cazibeli bir kent ki. Tek yapacağınız gelen ziyaretçilerin hayatını kolaylaştırmak” demişti.

Antalya’da 2015’te Türkan Şoray, Catherine Deneuve’e “Yaşam Uzunluğu Muvaffakiyet Ödülü” vermişti.