Prof. Dr. Naci Görür’den Muğla sarsıntısı sonrası haritalı uyarı!
Muğla’nın Ula ilçesinde 4,0- 4,1 büyüklükte meydana gelen sarsıntıların akabinde Prof. Dr. Naci Görür, dikkat çeken harita paylaşıp ikazda bulundu.
Prof. Dr. Naci Görür, Twitter hesabından paylaşımında bulunarak şu tabirlere yer verdi:
“Muğla’nın Ula etrafında 4,0-4,1 büyüklükte sarsıntılar oluyor. Zelzeleler Gökova Fayı üzerinde ve Muğla-Yatağan Fayına yakın. Muğla fayında sarsıntılar ekseriyetle doğudan batıya göç ediyor. Bu bölgede en yakın sarsıntılar 2004 (5,4), 2005 (5,2) ve 2017 (6,6) oldu”
MECLİS ARAŞTIRMA KURULU’NDA SUNUM
Naci Görür, Nisan ayının başında Kahramanmaraş merkezli sarsıntıların araştırılması için kurulan Meclis Araştırma Komitesi’ne görüşlerini paylaştı. Prof. Dr. Görür, “Eğer İstanbul’da beklenen zelzele olursa; İstanbul’daki iş dünyasının sarsıntıya olan bu hazırlıksızlığı nedeniyle Marmara’daki iktisat çarkları durur. Marmara’daki iktisadın çarklarının durması demek; Türkiye’nin ekonomik manada diz üstü çökmesi demek” dedi.
Kahramanmaraş merkezli zelzelelerin araştırılması için kurulan Meclis Araştırma Kurulu, AK Parti Afyonkarahisar Milletvekili Veysel Eroğlu başkanlığında toplandı. Komiteye, Bilim Akademisi Üyesi, Yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür de çevrim içi olarak sunum yaptı. Prof. Dr. Görür, sarsıntının Türkiye’nin bir gerçeği olduğunu ve bugünkü sarsıntıların düzeneğinin 13 milyon sene evvel oluştuğunu aktardı. Sarsıntının engellenemez bir afet olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Görür, sarsıntıya dirençli yerleşim alanlarının oluşturulması gerektiğini söyledi. Prof. Dr. Görür, kurulun da bu husus üzerinde durması gerektiğini, bunun bir numaralı husus olduğunu belirtti.
‘6 BİLEŞEN ZELZELEYE DİRENÇLİ OLMALI’
Bir kentin; yönetici, halk, altyapı, yapı stoku, etraf ve ekosistem ile iktisat olmak üzere 6 bileşenden oluştuğunu söyleyen Prof. Dr. Görür, evvel bu 6 bileşenin zelzeleye dirençli hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Kentlerdeki yöneticilerin sarsıntıyla ilgili şuurunun ve afet idaresi ismine bilgi birikiminin, zelzeleye maruz kalmadığı sürece oluşamayabileceğini söyleyen Prof. Dr. Görür, “Halbuki kent, sarsıntılardan en çok etkilenecek topluluktur. Onun yöneticisinin herkesten fazla sarsıntıyla alakalı bilgi birikiminin olması gerekir. Onun için bu yöneticiler atanmadan evvel gerekli eğitimden geçirilmelidir. Bir kente yönetici olacaksan bu temel zelzele bilgileri alman gerekir” dedi. Yöneticilerin ‘mikro bölgeleme’ kılavuzlarına sahip olması gerektiğini aktaran Prof. Dr. Görür, “Bu ‘mikro bölgeleme’, bulunduğu kentin en temel özellikleridir. Bunun, yöneticinin elinin altında olması gerekirken maalesef İstanbul hariç bizim ülkemizde bu çalışmalar yanlışsız dürüst hiçbir yerde tam manasıyla mevcut değildir. Kentin bütün idaresi, bu mikro bölgelemenin süzgecinden geçmeli. Kent idaresinde asıl işveren tabiatın kendisi olacaktır” diye konuştu.
‘HALKI EĞİTMEK ZORUNDAYIZ’
Bir kentin sarsıntı dirençli olmasının, halkın sarsıntı şuurlu olmasından geçtiğini belirten Prof. Dr. Görür, “Deprem kültürü olmayan halk, o kentin zelzele dirençli olmasına asla müsaade etmez. Ne yapar, yöneticileri gerçek olmayan işlere yönlendirir, proje dışı uygulamalar yapar. Bilhassa yöneticileri imar affına zorlar ve onu da hünermiş üzere kullanır. Bu tavırdaki bir halkla siz bu kenti, zelzele kültürlü yapamazsınız. O yüzden halkı eğitmek zorundayız” dedi.
Prof. Dr. Görür, kentlerin inşasında altyapının kıymetine de dikkat çekerek, şöyle konuştu: “Bugünkü sarsıntı bölgesine bakın, ne durumdalar. Neden? Zira büyük ölçüde yanlış yapıldıkları için bu haldeler. Doğal gaz şebekesi yangınlara neden oluyor, içme suyu şebekesi birçok yerde yok, kanalizasyon birbirine karışmış durumda. Bu, kıymetli ölçüde kenti yaşanamaz hale getiriyor. Bu yüzden zelzele gelmeden evvel kentin altyapısını elden geçirip, zelzele dirençli hale getirmeliyiz. Evvel kentin yapı stokunu incelersiniz; zelzele dirençli olmayan binaları belirler ve bunları ya yıkar ya da güçlendirirsiniz. Ya da bu işler baştan yapılmalı. Şayet bütün kentlerimizde yapı yönetmeliklerine uygun binalar yapılmış olsaydı, birtakım yasa dışı işlere tevessül edilmemiş olsaydı; binalarımız sarsıntıda bu kadar berbat performans vermezdi.”
‘BU SİNSİ TEHLİKE İNSANLARIMIZI YOK EDER’
Çevre ve ekosistemin kenti oluşturan öteki bileşen olduğunu aktaran Prof. Dr. Görür, “Deprem, en büyük etraf felaketi. İstanbul bölgesinde sarsıntı olduğunda 100 milyon tona varan moloz ortaya çıkıyor. Molozun içerisinde demir, evsel atıklar, kimyevi unsurlar ve asbest var. Şayet siz bir sarsıntı kentinde; sarsıntı olmadan evvel çıkabilecek molozları evvelden hesaplayıp, bunları bertaraf edecek planları evvelce yapmazsanız; bunları getirir rastgele dökersiniz. Bu döküntünün içinde kanserojen unsurlar toprağa yayılır ve yer altı suyunu kirletir ve bu da toprağınıza gelir. Zelzelenin 2 dakikada öldürdüğü binlerce insanın daha fazlasını bu sinsi tehlike, yok etmeye devam eder” diye konuştu.
‘DEPREM, ÇOK BÜYÜK BİR EKONOMİK FELAKETTİR’
Bu 6 bileşenden iktisadın ehemmiyetine ayrıyeten dikkat çeken Prof. Dr. Görür, “Deprem, çok büyük bir ekonomik felakettir. Gaziantep ve Kahramanmaraş’a bakın; o bölge iktisadın çarklarının döndüğü bir üretim bölgesiydi ancak bugün ekonomin çarkları durdu. Bu durumda o bölgeyi, 10-15 yılda eski durumuna getiremezsiniz. Orada iktisat bu duruma gelince o yöredeki insanların geçim durumu da ayrıyeten düşünülmesi gereken bir şeydir” dedi.
Olası İstanbul zelzelesinin de Türkiye iktisadını önemli halde sarsacağını belirten Prof. Dr. Görür, “Eğer İstanbul’da beklenen zelzele olursa; İstanbul’daki iş dünyasının zelzeleye olan bu hazırlıksızlığı nedeniyle Marmara’daki iktisat çarkları durur. Marmara’daki iktisadın çarklarının durması demek; Türkiye’nin ekonomik manada diz üstü çökmesi demek. Türkiye, diz üstü çökerse ekonomik ve siyasi bağımsızlığını kaybeder diye çok tasa ediyorum” dedi.
‘TÜRKİYE’Yİ 20 YILDA DİRENÇLİ HALE GETİREBİLİRİZ’
Türkiye’de bir afet bakanlığı kurulması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Görür, “İklimi de göz arkası etmeyelim. İklim de bir afet olarak bizi vurmaya başlayacak. Görüyorsunuz; kimi yerler kurak, kimi yerlerde ani yağışlarla seller oluyor. Bu durumda bizim yapacağımız, afet bakanlığı kurulduktan sonra o bakanlık belirli bir mühlet göz bebeğimiz olacak ve en fazla bütçe verilen bakanlık olacak. Yıllık yahut 5 yıllık planlar dahilinde sarsıntı nesillerindeki yerleşim alanlarından işe başlayacak. İstanbul’u 20 senede zelzele dirençli hale getiremedik fakat sizi temin ederim 20 yıl içerisinde bütün Türkiye’yi sarsıntı dirençli hale getirebiliriz” diye konuştu.
‘BU BÖLGE FAAL FAY SINIRLARIYLA KAPLI’
Prof. Dr. Görür ayrıyeten Kahramanmaraş merkezli sarsıntılardan etkilenen vilayetlerdeki yine yapılanma faaliyetlerine yönelik ihtarlarda bulundu. Sarsıntıda hasar gören vilayetlerde, öbür vilayetlerden farklı bir yapılaşmaya gidilmesi gerektiğine dikkat çeken Prof. Dr. Görür, “Antakya’dan Diyarbakır’a kadar olan jenerasyon içerisinde hakikat dürüst yerleşime uygun alan bulamazsınız. Yerleşime uygunluk fikrinden vazgeçmek lazım. Zira bu bölgenin tümü faal fay çizgileriyle kaplı. Bu bölgeyi başka bölgelerden farklı düşünmeniz lazım. Burayı yine inşa edecekseniz; çok özel inşaat, mimari, müteahhitlik yolları kullanacaksınız. Burayı bir an evvel bitirelim derseniz; buraları zelzele dirençli hale getiremezsiniz. O bölgede de inşaat metrekaresi tıpkı olmaz. Diğer bölgede 10 bin liraysa burada 25-30 bin lirayı harcamayı da göz önüne almak lazım” dedi. (DHA)