İmtihanda yorumlama becerisi ölçülecek

Aysel Bozan Yılmaz – Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamında 4 Haziran’da düzenlenecek merkezi imtihana 2 aydan kısa bir mühlet kaldı. Bu yıl LGS’de adaylar ikinci devir hususlarından muaf tutuldu. Hususların azalmasıyla birlikte bir üniteden çıkacak soru sayısı artacak o nedenle adayların birinci periyot bahislerine ayrıntılı olarak hâkim olmaları gerekiyor. İmtihanda evvelki yıllarda olduğu gibi kavram bilgisi ve düşünme marifetinin yanı sıra öğrencilerin okuduğunu manaya, çıkarım yapma, yorumlama gücünü ölçen sorular yüklü olacak. Tertipli ders tekrarı yapan, soru çözme alışkanlığı olan, örnek soruları dikkate alan, bol bol kitap okuyan öğrencilerin muvaffakiyet talihi çok yüksek. FMV Işık Ortaokulları Kısım Liderleri, MEB’in yayınladığı örnek soruları dikkate alarak çıkabilecek soru tipleriyle ilgili şu bilgileri verdiler:

Günlük hayattan sorular

Türkçe: Örnek sorularda artık uzun metinlerden çok, kısa metinler üzerinden metni gerçek yorumlama, cümleler ortasındaki neden sonuç alakalarını kurma, çıkarım yapma hünerlerini ölçen sorular görmekteyiz. Türkçe’deki kısa metinli sorular çeldiricileri yüksek olan sorulardan oluşmakta. MEB 2023 LGS’de kısa metinli sorulara sıkça yer verilebilir.

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük: 

Birinci yarıyıl kapsamlı husus dağılımı düşünüldüğünde kazanım olarak daha evvel sorulmamış olan kazanımlar sorulabilir. Geçtiğimiz yıllara nazaran sorular daha uzun paragraflardan oluşabilir.

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi: Önceki yıllardan farklı olarak, tabiat olaylarına, toplumsal olaylara ve görsellere daha fazla yer verilmekte. Soruların kapsamı incelendiğinde; fen bilimleri, tarih, toplumsal bilgiler, toplumsal sorumluluk projeleri üzere alanlar göze çarpmakta.

İngilizce: Örnek soruların kazanımlara paralel, dikkat ve muhakeme mahareti gerektiren ve okuduğunu anlamaya yönelik uzun diyaloglardan oluşan orta zorluk seviyesinde sorular olduğu göze çarpıyor. Bir evvelki yıllardaki imtihanlara misal sorulardan oluşması beklenmekte.

Matematik: Örnek sorularda yeni yaklaşımlardan biri de hikâyeleştirme. Sorunun yanıtına tesir edecek tabirlere de yer verilmiş. Tam sayı mı, doğal sayı mı üzere kavramlara dikkat edilmeli. Günlük hayattan alıntı yapılmış sorular da çıkabilir.

Fen Bilimleri: Metin yüklü ve çeldiricileri yüksek olan 6 – 7 soru çıkabilir. Ayrıyeten “kesinlikle” içeren olumlu / olumsuz soru köklerine sıkça yer verildiğini görmekteyiz. 2020 LGS ile benzerlik göstereceğini varsayım ediyoruz. Bilhassa yeni jenerasyon sorularda grafik, tablo yorumlama üzere maharetlerin ölçüldüğü, öğrencilerin günlük hayatla ilişkilendirebilecekleri sorular olabileceğini düşünüyoruz.

Konular azaldı

MEB’in aldığı karar doğrultusunda öğrenciler imtihanda ikinci devir bahislerinden muaflar. Pekala, bu durum adayları nasıl etkileyecek? FMV Işık Ortaokulları Kısım Başkanları’nın yorumları şöyle:

Türkçe: Çok büyük bir değişiklik yaratmayacak. Zira çıkarılan “Eylemde Çatı, Cümle Çeşitleri ve Anlatım Bozuklukları” bahislerinden her yıl soru gelmemekte. Değerli bir kısmını mana bilgisi mevzularının oluşturduğu Türkçe’de öğrenciler “Sözcükte Mana, Cümlede Mana, Paragrafta Mana, Fiilimsi, Cümlenin Ögeleri, Yazım Kuralları, Noktalama İşaretleri, Metin Türleri” başlıklarından sorumlu olacaklar. Bu mevzulardan birer soru beklenmekte.

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük: Birinci periyot bahisleri imtihanda en fazla sorunun geldiği kısmı oluşturmakta. Öğrenciler bu testte, Bir Kahraman Doğuyor, Ulusal Uyanış: Bağımsızlık Yolunda Atılan Adımlar, Ulusal Bir Destan; Ya İstiklal Ya Vefat ünitelerinden sorumlu olacaklar.

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi: Öğrenciler “Kader İnancı, Zekât ve Sadaka, Din ve Hayat” ünitelerinden; Din ve Hayat ünitesinden de yalnızca “Din, birey ve toplum ortasındaki ilgiyi yorumlar; İslam dininin can, kuşak, akıl, mal ve din emniyetiyle ilgili ortaya koyduğu unsur ve gayeleri tahlil eder” kazanımlarından sorumlu olacaklar.

İngilizce: Konuların azalması soruların daha kolay ya da daha az çeldirici olacağı manasına gelmemekte. İngilizce’de bahis kapsamı birinci 5 ünitedir. Bu ünitelere dair ayrıntı gerektiren soruların gelebileceğini düşünmekteyiz.

Matematik: Öğrenciler, Çarpanlar ve Katlar, Üslü sözler, Kareköklü Sözler, Data Tahlili, Mümkünlük ile Cebirsel Tabirler ve Özdeşlikler bahislerinden sorumlu olacaklar. Bahislerin azalmasıyla bir üniteden çıkacak soru sayısı artar. Bu da soruların daha detaylı ve nitelikli geleceğini gösterir. Bu sebeple adayların birinci periyot hususlarına ayrıntılı olarak hâkim olması gerekmekte.

Fen Bilimleri: Öğrenciler İklim ve Mevsimler, DNA ve Genetik Kod, Basınç, Unsur ve Sanayi üniteleri ile Husus ve Sanayi ünitesinden asit ve bazların sonuna kadar sorumlu olacaklar. Yalnızca birinci periyot bahislerinden imtihanın olması hem yeni kuşak sorular üzerinde yoğunlaşılmasına hem de çeşitli kaynaklardan farklı sorular çözülmesine daha çok fırsat sağlayacaktır. Soruların daha ayrıntılı olacağını söyleyebiliriz. Bu sebeple öğrencilerin mevzuyla ilgili tüm ayrıntılara hâkim olması gerekecek.

YARIN: İmtihana kalan mühlet için nasıl bir çalışma planı yapılmalı?