‘Dostluk denizi’nin son ‘Mancorna’ları

GÖKHAN KARAKAŞ İstanbul – Dünyanın en eski avcılık tekniklerinde olmasına karşın gelişen sanayi ve plastik üretimiyle artık unutulan sünger avcılığının son temsilcileri, Türkiye ve Yunanistan’da yaşıyor. Derin sulara dalarak süngerleri toplamak zorunda olan sünger avcıları, hayati riski yüksek mesleği yerine getirirken yüzyıllardır kuşaktan nesile aktarılan deniz kültürünün son temsilcileri. 

Nargile dalış 

Son temsilcileri Ege Denizi’nin batı yakasındaki Yunan adalarında ve doğu yakasındaki Bodrum kıyılarında bulunan sünger dalgıçlarının kıssası kısa sinema ile belgelendi. 

Deniz biyoloğu ve belgesel imalcisi Dr. Mert Gökalp, Yunanistan’ın Lipsi Adası’nda yaşayan Nico Magriplis ve Skevovafilaks Antoniadis’in kuvvetli ömrünü sinemaya çekti. Derin sularda insanın vücuduyla aklının ahenk içinde olmasını gerektiren sünger avcılığını 60 yıldır sürdüren Nico Magriplis ve Skevovafilaks Antoniadis, yaşadıklarını Türkiye’den gelen belgesel takımına anlattı.  

Deniz biyoloğu Dr. Mert Gökalp, “Süngercilerin güçlü ömrü daima dikkatimi çekmişti ve doktora tezimi süngerler üzerine yapmıştım. 2013 yılında Bodrumlu süngercileri İrme ile işleyince Yunan süngercileri de çekmek istedim. Gelişen teknolojiye karşın eski yollarla nargile sistemiyle derinlere inmeleri, tabiatla dost ve barışçı anlayışlarını gelecek nesillere anlatmak istedim. En usta ve 45 metreden derine dalabilen dalgıca “Mancorna” deniyor. Sünger dalgıçlarının acılarla ve deniz coşkusuyla harmanlanan hayatını iki yaşlı delikanlının gözünden anlatmaya çalıştık” dedi. 

Lipsi Adası’nda yaşayan 74 yaşındaki Nico Magriplis ise, “Eskiden çok aile süngercilikten geçimini sağlardı. Zira çok para kazanırdık. Bilhassa Kalymnos sürgercilik mesleğiyle ayakta dururdu. Libya’ya Tunus’a kadar giderdik. Sünger yalnızca geçim kaynağımız değil, ömür stilimiz da oldu. Bodrum’daki Aksona Mehmet ile esaslı bir dostluk kurduk. Tıpkı bahtı paylaştık. Güçlü günlerde birbirimizi kolladık, koruduk. Ege denizi bizim için dostluk denizidir. Lakin Akdeniz’i saran 1986 yılındaki parazit süngerleri bitirdi” dedi.